Jakie rury do odprowadzenia wody z rynien wybrać dla efektywności?

Do odprowadzenia wody z rynien najczęściej dobrze sprawdzają się szczelne rury kanalizacji zewnętrznej PVC-U o średnicy około 110 mm. Takim przewodem można skierować deszczówkę do zbiornika, studni chłonnej albo systemu rozsączającego. Rura drenarska ma inne zadanie – służy głównie do rozsączania wody, dlatego nie powinna zastępować szczelnego przewodu tuż przy budynku. Przy wyborze średnicy trzeba wziąć pod uwagę powierzchnię dachu, liczbę rur spustowych oraz ilość wody, którą instalacja ma odebrać. Ważny jest też stały spadek, szczelne połączenia i możliwość wyczyszczenia rur.

Rura spustowa, kilka metrów przewodu w ziemi i gotowe? Taki układ wygląda prosto, ale jeden błąd może wystarczyć, aby podczas ulewy woda zaczęła się cofać albo zbierać przy fundamentach. Problemy powodują też źle ułożone rury, miejscowe zagłębienia i zbyt mała średnica.

Wybierając rury do odprowadzenia wody z rynien, najpierw trzeba więc ustalić, dokąd ma trafić deszczówka. Inaczej wykonuje się przewód do zbiornika, inaczej podłączenie do kanalizacji deszczowej, a jeszcze inaczej instalację rozsączającą.

Jakie rury do odprowadzenia wody z rynien są najlepsze?

Przy domu jednorodzinnym najczęściej stosuje się pełne, szczelne rury przeznaczone do instalacji zewnętrznych, np. wykonane z PVC-U.

Taka rura ma przede wszystkim przenieść wodę od pionu spustowego do miejsca, w którym zostanie zebrana albo rozsączona. Gładkie wnętrze przewodu ułatwia przepływ i ogranicza osadzanie się piasku, liści czy drobnych zanieczyszczeń.

Do rur układanych w ziemi stosuje się różne klasy sztywności, między innymi SN4 oraz SN8. Wavin wskazuje, że rury PVC-U do kanalizacji zewnętrznej są dostępne w kilku klasach, dzięki czemu można dobrać je do obciążeń występujących w konkretnym miejscu.

Kiedy zastosować rurę SN4, a kiedy SN8?

Rura biegnąca pod trawnikiem pracuje w innych warunkach niż przewód ukryty pod podjazdem.

W ogrodzie, gdzie po ziemi nie jeżdżą samochody, zwykle wystarczają rozwiązania przeznaczone do standardowego obciążenia gruntem.

Jeśli przewód przebiega pod podjazdem, parkingiem albo innym mocno obciążonym miejscem, trzeba uwzględnić większy nacisk. W takich miejscach często stosuje się rury o większej sztywności, np. SN8.

Nie warto jednak wybierać rury tylko na podstawie klasy czy koloru. Znaczenie mają również głębokość ułożenia, rodzaj ziemi, sposób wykonania obsypki i obciążenie nad instalacją.

Rura pełna czy drenarska – co podłączyć do rynny?

Różnica jest prosta: rura pełna przenosi wodę, a rura drenarska pomaga ją rozsączać w gruncie.

Dlatego typowa instalacja może wyglądać tak:

rynna → rura spustowa → osadnik → szczelna rura podziemna → zbiornik lub system rozsączający.

Dopiero dalej od domu wodę można skierować do skrzynek rozsączających, tuneli, studni chłonnej albo odpowiednio przygotowanej rury rozsączającej.

Perforowana rura drenarska ułożona tuż obok fundamentów może przynieść odwrotny efekt od zamierzonego. Woda zamiast odpływać od budynku zacznie wsiąkać w ziemię właśnie przy jego ścianach.

Jaka średnica rury do odprowadzenia wody z rynien?

Nie ma jednej średnicy dobrej dla każdego domu.

Przy doborze trzeba sprawdzić między innymi:

• powierzchnię połaci dachowej,
• kształt i nachylenie dachu,
• liczbę rur spustowych,
• wydajność systemu rynnowego,
• intensywność opadów,
• długość przewodu,
• liczbę kolan i zmian kierunku,
• liczbę pionów wpuszczonych do jednego kolektora.

Przy domach jednorodzinnych często stosuje się pod ziemią rurę o średnicy 110 mm. To popularny rozmiar, ale nie należy traktować go jako rozwiązania pasującego do każdej instalacji.

Producenci systemów rynnowych dobierają ich wielkość między innymi na podstawie efektywnej powierzchni dachu. Galeco podaje przykładowo różne wydajności zestawów rynien i rur spustowych zależnie od rozmiaru systemu i miejsca, w którym znajduje się odpływ.

Jeżeli jeden przewód ma przyjąć wodę z kilku pionów albo dużej powierzchni dachu, może być potrzebna rura 125 mm, 160 mm lub większa.

Czy rura 110 mm wystarczy do odprowadzania deszczówki?

W wielu domach – tak. Nie oznacza to jednak, że 110 mm można stosować bez sprawdzenia warunków.

Jeśli rura odbiera wodę z jednego pionu niewielkiego lub średniego dachu, zwykle ma spory zapas przepustowości.

Większej średnicy można potrzebować, gdy:

• do jednego przewodu wpada woda z kilku pionów,
• dach ma dużą powierzchnię,
• rura ma niewielki spadek,
• na trasie znajduje się dużo kolan,
• woda musi pokonać długi odcinek.

Przy wspólnym kolektorze średnicę trzeba dobrać do ilości wody z całej podłączonej części instalacji, a nie tylko do rozmiaru pojedynczej rury spustowej.

Jak duże znaczenie ma spadek rury?

Bez odpowiedniego spadku nawet duża rura może działać źle. Wystarczy miejscowe zagłębienie, aby zaczęła stać w niej woda, piasek i inne zanieczyszczenia.

Przewód powinien więc opadać równomiernie w kierunku miejsca odbioru deszczówki.

Przy podziemnych rurach grawitacyjnych spotyka się wartości około 1–2%, choć dokładny spadek trzeba dopasować do średnicy, konstrukcji instalacji i zaleceń producenta.

Spadek 2% to po prostu:

2 cm różnicy wysokości na każdy metr rury.

Na odcinku 10 metrów początek i koniec przewodu dzieli więc około 20 cm wysokości.

Nie należy przy tym mylić spadku rury podziemnej ze spadkiem samej rynny dachowej. Budmat podaje przykładowo dla rynny minimum 0,3%, czyli około 3 mm na metr w kierunku leja spustowego.

Po co montować osadnik rynnowy?

Liście, mech, igły drzew i piasek z czasem trafiają do rynny. Jeśli nic ich nie zatrzyma, część zabrudzeń popłynie dalej do przewodów znajdujących się pod ziemią.

Dlatego pomiędzy rurą spustową a instalacją podziemną warto zamontować osadnik.

Zatrzymuje on większe zanieczyszczenia i pozwala szybko je usunąć bez rozbierania instalacji. Ma to szczególne znaczenie przy systemach rozsączających, bo zamulenie może stopniowo ograniczać zdolność gruntu do przyjmowania wody.

Gdzie można odprowadzić wodę z rynien?

Rura musi mieć konkretny punkt końcowy. Samo wyprowadzenie jej kilka metrów od domu nie rozwiązuje jeszcze problemu.

Deszczówkę można skierować między innymi do:

• zbiornika na deszczówkę,
• studni chłonnej,
• skrzynek rozsączających,
• tuneli rozsączających,
• systemu rozsączającego na własnej działce,
• kanalizacji deszczowej, jeżeli można się do niej legalnie podłączyć.

Przepisy techniczno-budowlane przewidują odprowadzanie wód opadowych do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w określonych sytuacjach również na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych albo zbiorników retencyjnych.

Czy można wypuścić wodę z rynny na działkę sąsiada?

Końcówka rury skierowana w stronę ogrodzenia może szybko stać się źródłem konfliktu. Deszczówki nie powinno się odprowadzać w sposób, który zalewa sąsiednią nieruchomość albo powoduje na niej szkody.

Prawo wodne wskazuje, że właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku ani natężenia odpływu wody ze szkodą dla sąsiednich gruntów. Nie powinien też odprowadzać tam wody.

Bezpieczniej zatrzymać deszczówkę na swojej posesji, np. w zbiorniku, albo skierować ją do prawidłowo przygotowanego systemu rozsączającego.

Rury drenarskie do odprowadzania wody z rynien – kiedy mają sens?

Rura drenarska może znaleźć się w instalacji, ale nie powinna z automatu zastępować pełnego przewodu prowadzącego od budynku.

Jej otwory sprawiają, że woda stopniowo wypływa do otaczającej ziemi.

Takie rozwiązanie ma sens, jeśli:

• grunt dobrze przepuszcza wodę,
• miejsce rozsączania jest odpowiednio oddalone od budynku,
• instalacja ma właściwą wielkość,
• wokół rury wykonano warstwę filtracyjną,
• woda nie będzie spływała na sąsiednią działkę.

Problem pojawia się na ciężkiej, słabo przepuszczalnej glinie. Podczas mocnego deszczu ziemia może po prostu nie nadążać z przyjmowaniem kolejnych litrów wody.

Czy deszczówkę lepiej rozsączać, czy magazynować?

Nie zawsze trzeba wybierać tylko jedną metodę. Zbiornik i rozsączanie mogą pracować razem.

Przykładowy układ wygląda tak:

rynna → filtr lub osadnik → zbiornik na deszczówkę → przelew awaryjny → instalacja rozsączająca.

Najpierw napełnia się zbiornik. Zebraną wodę można później wykorzystać choćby do podlewania trawnika, warzywnika czy rabat.

Kiedy zbiornik jest pełny, nadmiar wody trafia przez przelew do systemu rozsączającego. Dzięki temu podczas mocnego deszczu cała deszczówka nie jest kierowana od razu w jedno miejsce.

NFOŚiGW wskazuje zatrzymywanie wód opadowych na terenie nieruchomości i ich ponowne wykorzystanie, np. do podlewania, jako jeden ze sposobów racjonalnego gospodarowania deszczówką.

Jakich rur nie stosować pod ziemią?

Ta sama średnica nie oznacza jeszcze tego samego zastosowania.

Rura zakopywana w ziemi musi być przeznaczona do pracy w takich warunkach i wytrzymać nacisk gruntu oraz inne obciążenia.

Rury przeznaczone tylko do instalacji wewnętrznych nie są dobrym wyborem do podziemnego odprowadzania wody z rynien. Szczególną ostrożność trzeba zachować pod podjazdem, miejscem parkingowym czy drogą do garażu.

W takim miejscu przewód powinien mieć parametry dobrane do większych obciążeń.

Najczęstsze błędy przy odprowadzaniu wody z rynien

Za mała rura to tylko jeden z problemów. W praktyce instalacje częściej zawodzą przez kilka drobnych błędów popełnionych podczas montażu.

Najczęściej są to:

• zbyt mała średnica przewodu,
• podłączenie kilku pionów do za małej rury zbiorczej,
• brak osadnika,
• ułożenie przewodu bez spadku,
• powstanie zagłębień, w których stoi woda,
• rozsączanie deszczówki tuż przy fundamentach,
• zastosowanie niewłaściwego przewodu pod podjazdem,
• brak miejsca umożliwiającego czyszczenie instalacji,
• zastąpienie pełnej rury transportowej rurą drenarską,
• skierowanie odpływu w stronę posesji sąsiada.

Jak zrobić efektywne odprowadzenie wody z rynny krok po kroku?

Zacznij od dachu. Sprawdź, jak duża powierzchnia przypada na każdy pion spustowy i ile wody może do niego trafić podczas mocnego deszczu.

Później ustal, dokąd chcesz skierować deszczówkę. Może to być zbiornik, studnia chłonna albo inny system odbierający wodę.

Jeśli wodę trzeba przetransportować dalej od budynku, zastosuj szczelną rurę przeznaczoną do instalacji zewnętrznych. Dobierz odpowiednią średnicę i ułóż przewód ze stałym spadkiem.

Przy przejściu z pionowej rury spustowej do instalacji podziemnej warto zamontować osadnik. Dzięki niemu liście i większe zabrudzenia nie trafią dalej.

Na końcu pozostaje dobranie zbiornika lub systemu rozsączającego do ilości wody i rodzaju gruntu.

Przy bardzo dużym dachu, kilku budynkach albo rozbudowanej instalacji lepiej wykonać obliczenia hydrauliczne niż dobierać średnicę wyłącznie na podstawie orientacyjnych wartości.

Przy planowaniu instalacji liczy się nie tylko dobór rur, ale też późniejsze czyszczenie zbiorników i przewodów, zwłaszcza gdy gromadzi się w nich osad. W tym kontekście czasem pojawia się też pytanie, ile zarabia szambonurek, ponieważ jest to praca wymagająca, wykonywana w trudnych i niebezpiecznych warunkach.

Najważniejsze wnioski

• Do transportowania deszczówki stosuje się przede wszystkim szczelne rury przeznaczone do instalacji zewnętrznych.
• Przy domach jednorodzinnych często wybierana jest średnica około 110 mm, ale nie pasuje ona do każdej instalacji.
• Rura drenarska służy głównie do rozsączania wody.
• Pod podjazdem trzeba zastosować rozwiązanie odporne na większe obciążenia.
• Rura powinna mieć stały spadek w stronę odbiornika.
• Osadnik ogranicza ryzyko zapchania instalacji liśćmi, piaskiem i innymi zabrudzeniami.
• Wody z rynien nie należy kierować na posesję sąsiada.
• Praktycznym rozwiązaniem może być zbiornik na deszczówkę połączony z przelewem do systemu rozsączającego.

FAQ

Jaka rura do odprowadzenia wody z rynny pod ziemią?

Najczęściej wybiera się szczelną rurę PVC-U przeznaczoną do kanalizacji zewnętrznej. Przy domach jednorodzinnych często stosowana jest średnica 110 mm, ale trzeba ją dopasować do powierzchni dachu oraz liczby podłączonych rur spustowych.

Czy można podłączyć rynnę bezpośrednio do rury drenarskiej?

Można wykonać taki układ, ale zwykle lepiej najpierw odprowadzić wodę pełną, szczelną rurą dalej od budynku. Dopiero w bezpiecznym miejscu warto rozpocząć rozsączanie. W ten sposób deszczówka nie wsiąka w ziemię tuż przy fundamentach.

Jaki spadek zrobić na rurze od rynny?

Rura powinna mieć stały spadek w kierunku miejsca odbioru wody. Przy podziemnych przewodach grawitacyjnych często spotyka się wartości około 1–2%, ale konkretny spadek trzeba dopasować do instalacji i zaleceń producenta.

Czy rura 110 mm wystarczy do odprowadzenia deszczówki?

W wielu domach jednorodzinnych tak. Jeśli jednak do jednej rury podłączono kilka pionów albo przewód odbiera wodę z dużego dachu, potrzebna może być większa średnica.

Czy można odprowadzić wodę z rynny na trawnik?

W określonych warunkach deszczówkę można zagospodarować na własnym nieutwardzonym terenie. Trzeba jednak sprawdzić, czy grunt przyjmie odpowiednią ilość wody i czy odpływ nie będzie powodował zalewania budynku lub sąsiedniej posesji.

Co jest lepsze: studnia chłonna czy skrzynki rozsączające?

To zależy od działki. Studnia chłonna skupia infiltrację na mniejszej powierzchni, a skrzynki rozsączające pozwalają stworzyć większą przestrzeń do czasowego zatrzymania wody. Przy wyborze warto uwzględnić rodzaj gruntu, poziom wód gruntowych i ilość deszczówki.