Jaka temperatura w lodówce i zamrażarce zapewni świeżość żywności?

Najlepiej ustawić lodówkę na około 4°C, a zamrażarkę na -18°C lub mniej. Produkty łatwo psujące się powinny być przechowywane w temperaturze poniżej 5°C. Takie warunki spowalniają rozwój drobnoustrojów i pomagają dłużej zachować świeżość jedzenia. Trzeba przy tym pamiętać, że w lodówce nie wszędzie panuje dokładnie taka sama temperatura.

Jaka temperatura powinna być w lodówce?

Około 4°C to dobre ustawienie dla większości domowych lodówek. Daje odpowiednio niską temperaturę do przechowywania mięsa, nabiału, wędlin czy gotowych potraw, a jednocześnie nie powoduje nadmiernego wychłodzenia całej zawartości urządzenia.

Jeśli chcesz lepiej poznać działanie tego podzespołu, sprawdź także: kompresor z lodówki wydajność – znajdziesz tam praktyczne informacje dotyczące jego pracy i możliwości wykorzystania.

EFSA zaleca, aby łatwo psującą się żywność przechowywać w temperaturze poniżej 5°C. Chłód ogranicza rozwój wielu bakterii odpowiedzialnych za psucie się jedzenia i zatrucia pokarmowe.

W praktyce można przyjąć:

Miejsce	Zalecana temperatura
Lodówka	około 4°C
Produkty łatwo psujące się	poniżej 5°C
Zamrażarka	-18°C lub mniej

Nie zakładaj jednak, że każda półka będzie miała dokładnie 4°C. W środku powstają chłodniejsze i cieplejsze miejsca. Ich rozmieszczenie zależy też od budowy lodówki i sposobu obiegu powietrza.

Jaka temperatura powinna być w zamrażarce?

Zamrażarka powinna mieć -18°C lub mniej. To najczęściej przyjmowana temperatura do bezpiecznego, dłuższego przechowywania zamrożonych produktów.

Mrożenie mocno spowalnia procesy odpowiedzialne za psucie jedzenia, ale nie oznacza, że produkty mogą leżeć w zamrażarce bez końca. Po kilku miesiącach mięso, warzywa czy gotowe potrawy mogą stracić część smaku, aromatu albo zmienić swoją strukturę.

Dobrym nawykiem jest podpisywanie domowych mrożonek. Na opakowaniu warto zapisać:

• nazwę produktu,
• datę zamrożenia,
• wielkość porcji, jeśli przygotowujesz kilka opakowań.

Przy gotowych mrożonkach najważniejsze są informacje podane przez producenta. To właśnie na opakowaniu znajdziesz zalecaną temperaturę i maksymalny czas przechowywania.

Czy 5°C w lodówce to dobra temperatura?

5°C można traktować jako górną granicę, a nie najlepsze ustawienie lodówki. Jeśli masz możliwość dokładnej regulacji, lepiej wybrać około 3–4°C.

Dlaczego? Temperatura wewnątrz urządzenia chwilowo rośnie za każdym razem, gdy otwierasz drzwi. Podobnie dzieje się po włożeniu dużych zakupów. Ustawienie 4°C daje więc niewielki zapas.

Nie warto też przesadzać w drugą stronę. Ustawienie całej lodówki blisko 0°C nie jest potrzebne. Część warzyw i owoców źle znosi tak mocne chłodzenie.

Gdzie w lodówce jest najzimniej?

Dolna półka w wielu tradycyjnych lodówkach należy do najchłodniejszych miejsc. Temperatura może tam wynosić około 2°C. Wyżej zwykle robi się trochę cieplej.

Układ może jednak wyglądać inaczej w lodówkach z wentylatorem lub systemem No Frost. Dlatego przy nowym urządzeniu warto zerknąć również do instrukcji producenta.

Dolna półka – około 2°C

To dobre miejsce na produkty, które szczególnie potrzebują niskiej temperatury, na przykład:

• surowe mięso,
• świeże ryby,
• owoce morza.

Mięso i ryby najlepiej trzymać w szczelnych pojemnikach. Dzięki temu ich soki nie będą miały kontaktu z innymi produktami.

Środkowe półki – około 4–5°C

Tutaj dobrze czują się produkty używane na co dzień:

• wędliny,
• sery,
• twarogi,
• przygotowane potrawy,
• otwarte opakowania wymagające chłodzenia.

To również wygodne miejsce na żywność, po którą często sięgasz.

Górne półki

W wielu lodówkach na górze jest nieco cieplej niż na dole. Można więc trzymać tam produkty mniej wrażliwe na niewielkie zmiany temperatury.

Nie warto jednak kierować się wyłącznie wysokością półki. W nowoczesnych modelach obieg powietrza może zmieniać typowy rozkład temperatur.

Szuflady na warzywa i owoce

Szuflady pomagają stworzyć lepsze warunki dla świeżych warzyw i owoców. W części lodówek można też regulować w nich wilgotność.

Nie wszystkie produkty roślinne lubią bardzo niską temperaturę, dlatego nie zawsze najzimniejsze miejsce jest dla nich najlepsze.

Drzwi lodówki

Drzwi nagrzewają się przy każdym otwarciu lodówki. Temperatura zmienia się tam częściej niż na półkach w głębi urządzenia.

Dlatego najlepiej trzymać na drzwiach produkty, które dobrze znoszą krótkie wahania temperatury. Najbardziej delikatnej żywności lepiej znaleźć miejsce głębiej w lodówce.

Gdzie najlepiej mierzyć temperaturę w lodówce?

Wyświetlacz na drzwiach pokazuje ustawienie urządzenia, ale nie zawsze mówi dokładnie, jaka temperatura panuje przy jedzeniu.

Najprościej sprawdzić ją za pomocą termometru do lodówki. Umieść go wewnątrz komory, najlepiej na jednej ze środkowych półek. Pomiar na drzwiach będzie mniej miarodajny, bo właśnie tam temperatura zmienia się najszybciej.

Jeśli termometr regularnie pokazuje więcej niż 5°C, sprawdź ustawienia urządzenia.

Za zbyt wysoką temperaturę mogą odpowiadać między innymi:

• częste otwieranie drzwi,
• zbyt duża ilość produktów,
• źle domykające się drzwi,
• zużyta uszczelka,
• zasłonięte kanały wentylacyjne,
• usterka układu chłodzenia.

Pojedynczy wyższy pomiar nie musi od razu oznaczać awarii. Znaczenie ma przede wszystkim temperatura utrzymująca się przez dłuższy czas.

Jak temperatura wpływa na świeżość żywności?

Mięso pozostawione na kilka godzin w ciepłej kuchni psuje się znacznie szybciej niż to samo mięso przechowywane w lodówce. Powód jest prosty: niska temperatura spowalnia rozwój wielu mikroorganizmów.

Nie zatrzymuje jednak wszystkich procesów. Jedzenie w lodówce również ma określony termin przydatności. Niektóre bakterie, w tym bakterie z rodzaju Listeria, mogą rozwijać się także w warunkach chłodniczych.

Dlatego sama temperatura nie wystarczy. Trzeba również:

• przestrzegać terminu „należy spożyć do”,
• myć ręce i powierzchnie używane podczas przygotowania jedzenia,
• oddzielać surowe mięso od gotowych produktów,
• używać szczelnych pojemników,
• szybko schładzać przygotowane potrawy,
• stosować się do informacji na opakowaniu.

Dobra temperatura pomaga. Nie zastąpi jednak prawidłowego przechowywania.

Jak długo można trzymać jedzenie poza lodówką?

Ugotowany obiad stojący kilka godzin na blacie nie powinien później bez zastanowienia wrócić do lodówki. EFSA zaleca, aby gotowej żywności nie pozostawiać poza chłodzeniem dłużej niż około 2 godziny.

Szczególną ostrożność warto zachować przy:

• mięsie,
• rybach,
• nabiale,
• gotowych daniach,
• produktach, które zgodnie z etykietą wymagają chłodzenia.

Dużego garnka z gorącą potrawą nie trzeba też od razu wciskać do przepełnionej lodówki. Lepiej podzielić danie na mniejsze porcje. Schłodzą się znacznie szybciej.

Dlaczego temperatura w lodówce rośnie?

Otwierasz drzwi na minutę i po chwili widzisz wyższą temperaturę. To normalne. Ciepłe powietrze z kuchni dostaje się do środka, a lodówka potrzebuje czasu, aby ponownie je schłodzić.

Temperatura może wzrosnąć po:

• dłuższym otwarciu drzwi,
• włożeniu większych zakupów,
• umieszczeniu w środku ciepłego jedzenia,
• częstym korzystaniu z lodówki.

Problem zaczyna się wtedy, gdy urządzenie przez dłuższy czas nie potrafi zejść poniżej 5°C.

W takiej sytuacji sprawdź kolejno:

1. czy drzwi dokładnie się zamykają,
2. czy uszczelka dobrze przylega,
3. czy nic nie zasłania otworów wentylacyjnych,
4. czy lodówka nie jest zbyt mocno wypełniona,
5. czy ustawiona została właściwa temperatura.

Jeśli wszystko wygląda prawidłowo, a w środku nadal jest za ciepło, przyczyną może być usterka techniczna.

Czy niższa temperatura zawsze oznacza dłuższą świeżość?

Nie zawsze. Lodówka nie powinna działać według zasady „im zimniej, tym lepiej”.

Niektórym produktom bardzo niska temperatura służy, ale inne mogą na niej stracić. Dotyczy to zwłaszcza części owoców i warzyw.

Dla całej komory chłodziarki rozsądnym kompromisem pozostaje więc około 4°C. Produkty wymagające mocniejszego chłodzenia można umieścić w najzimniejszej strefie.

Jak utrzymać prawidłową temperaturę w lodówce i zamrażarce?

Kilka prostych nawyków wystarczy, żeby urządzenie pracowało stabilniej:

• nie przepełniaj lodówki – zimne powietrze musi mieć miejsce, żeby krążyć,
• zamykaj drzwi możliwie szybko,
• co jakiś czas sprawdzaj temperaturę termometrem,
• nie zasłaniaj otworów wentylacyjnych,
• kontroluj stan uszczelek,
• układaj jedzenie zgodnie ze strefami temperatury,
• utrzymuj w zamrażarce -18°C lub mniej,
• czytaj zalecenia producentów na opakowaniach.

Szczególną sytuacją jest przerwa w dostawie prądu. Jeśli łatwo psująca się żywność przez ponad dwie godziny znajduje się w temperaturze powyżej 5°C, trzeba zachować ostrożność przy ocenie, czy nadal nadaje się do jedzenia.

Najważniejsze wnioski

• Najlepsze ustawienie lodówki to około 4°C.
• Produkty łatwo psujące się powinny być przechowywane poniżej 5°C.
• Zamrażarka powinna mieć -18°C lub mniej.
• Temperatura nie jest taka sama w każdym miejscu lodówki.
• Surowe mięso i ryby najlepiej trzymać w jednej z najchłodniejszych stref.
• Produkty surowe powinny być oddzielone od gotowej żywności.
• Na drzwiach temperatura zmienia się częściej niż w głębi lodówki.
• Chłodzenie spowalnia psucie, ale nie pozwala przechowywać jedzenia bezterminowo.
• Przy produktach pakowanych warto przede wszystkim stosować się do informacji podanych przez producenta.

FAQ

Ile stopni powinno być w lodówce – 4 czy 5°C?

Najlepiej ustawić około 4°C. Temperatura 5°C powinna być traktowana raczej jako górna granica dla produktów wymagających chłodzenia.

Czy 6°C w lodówce to za dużo?

Jeśli około 6°C utrzymuje się w całej lodówce przez dłuższy czas, warto obniżyć ustawienie. Produkty łatwo psujące się najlepiej przechowywać w temperaturze poniżej 5°C.

Jaka temperatura w zamrażarce jest najlepsza?

Dobrym ustawieniem jest -18°C lub mniej. Taka temperatura pozwala bezpiecznie przechowywać zamrożoną żywność przez dłuższy czas.

Czy -20°C w zamrażarce jest prawidłowe?

Tak. -20°C to prawidłowa temperatura, ponieważ jest niższa niż zalecane -18°C. W codziennym użytkowaniu zwykle nie ma jednak potrzeby ustawiania zamrażarki znacznie chłodniej.

Gdzie w lodówce jest najchłodniej?

W wielu tradycyjnych lodówkach najzimniej jest na dolnej półce, gdzie temperatura może wynosić około 2°C. W modelach z wymuszonym obiegiem powietrza rozkład temperatur może wyglądać inaczej.

Czy temperatura na drzwiach lodówki jest taka sama jak na półkach?

Nie. Drzwi częściej mają kontakt z ciepłym powietrzem z pomieszczenia, dlatego temperatura bardziej się tam waha. Produkty szczególnie podatne na zepsucie lepiej trzymać na półkach w głębi lodówki.